THE DARLING COLLECTION: TILBURGSE STUDENTEN IN ZUID-AFRIKA

Voor een studieproject is een groep Tilburgse FHK studenten naar het Zuid-Afrikaans dorp Darling gegaan voor kunst, community en talentontwikkeling. Wij Zijn Tilburg vroeg hun om het project te uit te lichten en een aantal van hun ervaringen te delen.

Wat is The Darling Collection?
Darling, 14 maart 2018 – Voor aankomst zijn er door een lokaal team 35 persoonlijke objecten met bijbehorende verhalen verzameld bij 35 verschillende inwoners van het dorp. De verhalen komen uit beide gedeeltes van het dorp dat gescheiden wordt door een spoorlijn, een situatie die door de apartheidsperiode is ontstaan. Bij aankomst worden de verhalen verdeeld over de 7 Nederlandse studenten die aan de Fontys Hogeschool voor de Kunsten een opleiding volgen. Het is aan de studenten om samen met hun 5 ‘objectowners’ uit Darling het aangedragen object te gebruiken als inspiratiebron voor hun werk. De groep studenten bestaat uit: Lennart Creutzburg [beeldeducatie], Lizzy Bastiaansen [danseducatie], Jaro Heijster [muziekproductie], Daphne Horsten [jazz-zangeres conservatorium], Leonie Kuhlmann [theatereducatie], Maaike de Haard [vormgeving artcode], Juliette Zoeten [danseducatie].

Aan het einde van dit 6 weken durende project worden de werken vertoond/opgevoerd tijdens het festival weekend (20, 21 en 22 april). Hier wordt door middel van kunst het verhaal verteld dat de inwoners anders nooit hadden gehoord of gezien. Het project, dat begeleid wordt door Jan Grolleman, keert voor de derde keer terug. Er worden mogelijkheden onderzocht of en hoe het project volgens het concept van The Darling Collection in Nederland kan worden uitgevoerd.

Dit jaar staat in het teken van een transitie naar een vorm waarbij lokaal talent de hoofdrol gaat vervullen. Dit nieuwe project genaamd dARTling is opgezet onder leiding van Jan Grolleman en Laura Jonkers. Jonkers deed als student mee tijdens de eerste editie (2016) van The Darling Collection. Ze keerde het jaar daarop (2017) terug om het dARTling-project te ontwikkelen. De inmiddels afgestudeerde Jonkers arriveerde, samen met muziekeducatie studente Laura Lijbers, op 12 februari jongstleden in Darling. Zij werken in totaal 10 weken aan het dARTling-programma waarin ze lokaal creatief talent begeleiden en een educatief traject opzetten. Het doel is hen te leren hoe zij de lokale jeugd van Darling kunnen inspireren met lessen/workshops in de kunstsector.

Ervaringen in Darling
Als een groep kinderen afstormt op de bekertjes cola die ik inschenk, schieten deze gedachtes achtereenvolgens door mijn hoofd. Beschaamd door mijn Europese mindset (welk kind stormt er immers niet af op cola en chips) kijk ik rond. De kinderen hebben net de voorstelling van het parallelle FHK-project ‘dARTling’ gezien, gemaakt door ‘Laura & Laura’. dARTling is bedoeld om lokaal talent te stimuleren en hen te coachen anderen les te geven en wij gaan daar vanuit ons project (‘Darling Collection’) aan bijdragen. Ik was ontroerd door hoe mooi en vol overgave er gedanst, gezongen en geacteerd werd. Na afloop kwamen veel kinderen op de aanmeldformulieren af, voor de workshops die we ze gaan geven: “I want to learn everything about acting!”

Optreden lokale talenten

Mijn eerste dagen hier in Darling zijn indrukwekkend geweest. Ik zag vele ondeugende blikken van kinderen die op straat rondhangen in de arme wijk Asla (de township). De straten zijn er bevuild met glas en afval en de kinderen lopen er op blote voeten. Er is geen middelbare school, dus veel kinderen belanden na de basisschool op straat. Toch was de sfeer er gezellig: er werd gespeeld en veel gelachen.
Het contrast kan haast niet groter met de ruime huizen in het ‘blanke gedeelte’, sommigen omringd door beveiligde hekken waarachter grote waakhonden blaffen. In dat gedeelte verblijf ik, in een gezellig Frans aandoend huisje weliswaar, samen met Juliet, Maaike en Sidney.

De armere mensen leven veel op straat, omdat hun huizen klein zijn. Maar ze zijn het gewend: “Met wie woon je hier?” “Ooh alleen met mijn ouders, mijn drie kinderen, mijn oom en mijn oma”. Haar huis past vier keer in het mijne in Amsterdam, waar we met z’n tweeën wonen.

Ook wij zitten in een voor Nederlandse begrippen kleine ruimte met veel mensen op elkaar. Overdag is het warm en vanwege de uitzonderlijke droogte zijn er strenge richtlijnen voor het watergebruik. Ik voel me heerlijk onhandig: gehannes met desinfecterende handgel om niet steeds je handen te hoeven wassen, proberen je haren te wassen met maximaal 90 seconden watergebruik en pas de WC doorspoelen als het écht nodig is. Het typische Westerse cliché heeft zich meester van me gemaakt: ik ben me continu bewust van hoe goed we het in Nederland hebben en van hoe ik me probeer te verhouden tot de cultuur hier. Ik doe mijn best.

Zo had ik gisteren een interview met Lee, een van mijn object owners, die gewoon niet kwam. Ons project draait om de ‘object owners’: dit zijn lokale inwoners die een voorwerp indienen wat belangrijk is voor zijn of haar leven. Dat kan van alles zijn: een erfstuk, een mooie hoed of een vogelkooi. Aan ons de taak om een artistiek product (dans, muziekstuk, voorstelling, video, etc), over dat object of het bijbehorende verhaal te maken. Maar Lee kwam dus niet. “Misschien is hij verlegen of is hij het vergeten”.
Me te bewust van mijn melkflesbenen, hippe rugtas en goedkope Hemasokken boven mijn sneakers (natuurlijk de zomersokken vergeten), loop ik samen met een lokale medewerker (Bob Marley-muts en rastahaar) een half uur naar Lee’s huis, helemaal in het achterste gedeelte van Asla. Het huis had een deken in plaats van een raam, er liep een kat rond met een open wond en overal blaften honden. De vader, rastakapsel tot aan zijn middel, ontstoken oog en een brede lach zonder tanden, gaf me een boks. “hij is bij zijn oma”. Ook daar bleek hij niet. We liepen weer terug, ‘morgen proberen we het opnieuw’. En dat werd weer komende maandag. Het leven komt zoals het komt.

Uitreiking van verhalen

Ondertussen bedacht ik melodieën, schreef ik teksten en sparde ik met mijn medestudenten over de mogelijkheden tot interdisciplinariteit.

Impressie maakproces

Dit weekend gaan we naar het strand. Ik zal aan jullie denken, wanneer ik mijn goedkope HEMA-wintersokken uittrek om de zee in te stappen.

Volg de projecten via:
Facebook
Website
Instagram @FHKTilburg (story-feed)

Redactie WijZijnTilburg

Wij Zijn Tilburg is een nieuw stadsplatform dat door liefhebbers van Tilburg wordt bijgehouden. Onze liefde voor stad uit zich in de vorm van de laatste nieuwtjes, eigen geproduceerde videoprogramma’s, interviews met ondernemers, blogs, routes en nog veel meer.