Frank van Oers21 september 2018
81223789-1024x768.jpg

4min

De parel die wij vandaag aan jullie willen laten zien staat op de vijfsprong in het centrum van Tilburg. Dit pand is een prachtig stijlvol en rank gevormd gebouw op de hoek van de Noordstraat- Korte Schijfstraat (einde tuinstraat). Het pand volgt de straten en lijkt daarin op het strijkijzergebouw in New York of het Vesteda gebouw van Jo Coenen.

In dit bijzondere pand is Café de Spaarbank gevestigd. Daarnaast is ook een gedeelte van het pand ingevuld met kamerbewoning. Om de ruimte van de begane grond zoveel mogelijk te kunnen benutten is de bedrijfskeuken op de 1e verdieping gevestigd.  

Geschiedenis
De opdrachtgever was destijds het bestuur van de ‘Vereeniging Tilburgsche Spaarbank’. Kenmerkend is de zeskantige hoektoren. Het pand is in 1910 gebouwd als bankgebouw met bovenwoning naar een ontwerp van de Tilburgse architect C.F. van Hoof (1861-1952). Een bekende architect destijds in Tilburg, welke meerdere fraaie panden op zijn naam heeft staan. Onder andere de voorgevel van de Heikese kerk, De Spoorlaan 386, de Refter in de Nieuwlandstraat en diverse herenhuizen in de Sint-Josephstraat te Tilburg. Het pand in neo-renaissancistische stijl met zeer gevarieerd metselwerk maakt dat er een levendige gevel ontstaat. Dit is één van de stijlkenmerken van de architect. 

De Spaarbank
In de archieven kom je verhalen tegen over het functioneren van de bank. In 1871 was het reglement van de spaarbank goedgekeurd, met de vermelding ‘het doel is spaarpenningen in bewaring te nemen en daarvoor een matige rente te vergoeden’. Men begon op zaterdag zitting te houden op twee locaties. In het voormalige stadhuis, tegenover de Heikese kerk, ’s avonds van 18.00 tot 20.00 uur en in de Fraterschool (de Leo-school) op het Goirke van 18.00 tot 19.00 uur.

Met de 60-urige (!) werkweek, dus 10 uur per dag, ook op zaterdag, was het haast onmogelijk voor de werknemers zelf om ‘zo vroeg’ op zaterdag naar de bank te komen. Vandaar dat het bestuur van de spaarbank, overwegend eigenaren van textielfabrieken, een circulaire aan de overige fabrikanten stuurde. Hierin werd gevraagd om ‘voortaan het wekelijksche loon aan hunne werklieden des zaterdagsch voor den middag te willen uitbetalen teneinde hen, die daartoe genegen en bij machte zijn, te gemakkelijker in staat te stellen hunnen spaarpenningen tijdig in de bank te kunnen brengen’.  

Nieuwe locatie
De bank kreeg er in de loop van de jaren steeds meer filialen bij zodat men in 1974 besloot tot de bouw van een nieuw hoofdkantoor aan de Tivolistraat. In de periode hierop volgend was de Spaarbank lange tijd een crèche. 

In de jaren 90 is het pand inwendig verbouwd. Het was enige tijd een winkel in interieurobjecten. De laatste 9 jaar heeft het een horecafunctie. Bijzonder aan het interieur zijn de glas-in-lood deuren die toegang geven tot de achterzijde van het café. Centraal in die deuren staan de wapens van Tilburg en Brabant. Het pand is een rijksmonument en maakt onderdeel uit van het beschermd stadsgezicht. 

In de zomer kun je heerlijk in achtergelegen stadstuin genieten en onthaasten. Je waant je daar meteen in een stadstuin zoals in Parijs!

Ga ook eens langs en bezoek het pand voor een hapje of drankje!


Frank van Oers24 mei 2018
pand-zeeman-2-LR-1024x1024.jpg

3min

Voor 1900 zag de binnenstad van Tilburg er anders uit dan wij nu gewend zijn. De meeste oude panden waren oorspronkelijk woonhuizen, welke later werden omgebouwd naar winkelruimtes. De verdiepingen veranderden in woonruimtes, waar vaak dakkapellen werden opgezet om meer lichtinval en ruimte te creëren. Vanaf de wederopbouw maakten de woonruimtes boven de winkels plaats voor extra opslag.

Vroeger: een tijd van vooruitgang
In de jaren 60 tot en met de jaren 90 werden diverse panden in de binnenstad voorzien van nieuwe gevels. Dit was een vorm van vernieuwing. Een moderne uitstraling was wenselijk: de tijd van vooruitgang! Het hoogtepunt was in de jaren 70. Pas later waardeerden we de oorspronkelijke architectuur van weleer.

Zo ging het ook met de Heuvelstraat 105b. Het gebouw dateert uit ca. 1905 en werd in 1928 verbouwd tot winkelruimte. Deze verbouwing was in opdracht van een koopman genaamd A. Van Beurden junior. In 1928 begon hij in het pand zijn winkel in hoeden en petten.

Verbouwing voor een moderner uiterlijk
In 1970 werd het opnieuw verbouwd om het pand een modern uiterlijk te geven. Wie kent de grijze gevel opgebouwd uit vierkante kunststof panelen niet? Deze ontsierde de complete bovengevel van de voormalige Wibra winkel (sinds 1989).

Gevel voormalige Wibra winkel uit 1989

In 2004 werd gestart met de verbouwing van het pand waarbij de bovenruimte omgebouwd werd tot verschillende appartementen. De reden hiervoor is dat de bovenruimten van panden in de binnenstad vaak leeg staan of enkel dienen als opslag van de onderliggende winkel. De behoefte aan opslag is beduidend minder geworden: de winkels worden vaker bevoorraad en extra opslag is niet meer wenselijk. De gemeente stimuleerde de appartementenbouw een aantal jaren via de actie “wonen boven winkels”.

Oude pracht hersteld
Tijdens de sloop van de witte kunststoffen voorzetgevel kwam geheel onverwachts de originele gevel tevoorschijn. En in een goede staat. De verwachting was dat de gevel van slechte kwaliteit en niet te behouden zou zijn. Architect Jeroen Weijers dacht hier anders over en ging in overleg met de Welstandcommissie. Ook zij bestempelden de oude gevel als zeer bijzonder! Daarom besloot de opdrachtgever (Walco) om de gevel volledig in ere te herstellen met een prachtig resultaat!

Originele gevel Heuvel 105B

Onder meer het authentieke glas-in-lood uit de bovenlichten kwam tevoorschijn en werd gerenoveerd. Het resultaat zijn vier prachtige woonstudio’s op de 1e en 2e verdieping met volledig behoud van de oorspronkelijke buitengevel. Een parel in ere hersteld!


Frank van Oers21 februari 2018
gimbrere-internet-1-705x1024.jpg

5min

De binnenstad is volop in ontwikkeling! Van nieuwe horecagelegenheden die zich vestigen in de Spoorzone of het centrum tot de komst van een gevestigde naam zoals Decathlon op het Pieter Vreedeplein. Bestaande panden worden gerenoveerd én nieuwe panden rijzen de grond uit. Op het gebied van architectuur worden er nieuwe ingrepen gedaan. Denk aan de gedurfde ronde vormen van bijvoorbeeld nieuwkomer Scotch & Soda in de Frederikstraat. De architectuur in de binnenstad is een veelbesproken onderwerp onder de Tilburgers. En niet zozeer in positieve zin. Maar de binnenstad verandert. 

Pareltjes
Naast de nieuwe ontwikkeling van panden in de binnenstad, zijn er ook een aantal historische panden die we niet mogen vergeten. Echte eyecatchers die de leus ‘Tilburg is een lelijke stad’ ontkrachten. Er zijn een hoop pareltjes te vinden in Tilburg, die ik in een reeks artikelen graag voor jullie wil uitlichten. Zo zijn er in de Heuvelstraat panden gevestigd die hiertoe behoren. Het pand aan Heuvelstraat 41, waar kledingzaak Gimbrère Mode huisvest, is er zo één.

Pand Gimbrère Mode, Heuvelstraat 41

Fraai ensemble
Het pand van Gimbrère Mode is gebouwd in 1968, rond het einde van de wederopbouw. Wist je dat de bouwperiode twee jaar bedroeg? Na een brand bij V&D in 1965 was een deel van het pand beschadigd. Het achterste deel werd als eerste aangepakt. In 1967 is ook de voorzijde vernieuwd.

Het is een prachtig pand geworden, met veel kwaliteit. Zo is het pand uitgevoerd in een witmarmeren gevel. De familie Gimbrère is speciaal voor dit marmer afgereisd naar Italië. De gevel hangt los van de draagconstructie en vormt visueel een fraai ensemble. Als je goed kijkt, zie je dat de gevel heel gedetailleerd is. Net als bij andere projecten van Le Corbusier, fungeert de gevel als klimaatscherm. Het scherm begint op de eerste verdieping en beslaat het gehele gevelvlak. De originele kozijnen zitten er bovendien nog in!

Pand Gimbrère Mode, Heuvelstraat 41

De architect – ook een Tilburger
Het pand is ontworpen door de Tilburgse architect Jan Mulders (1918-1988), die zich voor dit pand liet inspireren door een bekende andere architect: Le Corbusier. Jan was méér dan alleen architect. Naast zijn werkzaamheden als architect was hij ook schilder, tekenaar en beeldend kunstenaar. Zijn kennis deed hij op in Amsterdam, Tilburg en Parijs. Deze combinatie van ambachten draagt bij aan de fraaie panden die hij als zelfstandig architect heeft ontworpen. Van winkelpanden, zoals de kledingzaak, tot aan woonhuizen aan onder andere de Bredaseweg en de Vijverlaan.

50 jaar
Het pand van kledingzaak Gimbrère is dit jaar precies 50 jaar oud. Een mooi moment om kort stil te staan bij de bijzondere architectuur van dit mooie winkelpand. Velen van jullie zijn er waarschijnlijk voorbij gewandeld tijdens een dagje winkelen in de binnenstad van Tilburg. Vind jij dit ook één van de mooiere panden van onze stad? Of zijn er andere panden waar jouw Tilburgse hart sneller van gaat kloppen?

Kijk op een stralende, zonnige dag eens om je heen. Je zult zien dat de architectuur in onze binnenstad zo gek nog niet is. Tilburg, een lelijke stad? Echt niet!