Redactie WijZijnTilburg20 december 2018
Foto-1-1024x768.jpg

3min

 Sinds vrijdag 14 december is er in AaBe Fabriek een expositie te bezichtigen, waarbij de geschiedenis van AaBe Fabriek centraal staat. De ondernemers van het winkelgebied wilden graag een unieke sfeer- en winkelbeleving creëren en zo is dit initiatief ontstaan. Wat begon als een tijdelijke expositie, is uitgegroeid tot een permanente expositie. Het bleek namelijk een groot succes: een ontmoetingsplek voor oud-AaBe’ers. 

 In de grote vitrinekasten, gelokaliseerd in het winkelcentrum, wordt materiaal geëxposeerd van de vroegere textielfabriek. AaBe Textiles directeur Jan Willem Bloemen (op de foto rechts) heeft het grootste gedeelte van de inrichting verzorgd en zijn materialen uitgeleend. Daarnaast heeft textielmuseum Tilburg foto- en tekstmateriaal geleverd, als toevoeging aan de expositie. Er zijn ook diverse onderdelen uit privécollecties afkomstig. Sommige bijzondere items zijn nog nooit eerder geëxposeerd. 

 Via deze weg wilt de Aabe Fabriek oud-AaBe’ers oproepen om materialen met ze te delen, zodat dit (tijdelijk) toegevoegd kan worden aan de expositie. Mocht u nog een mooie toevoeging op zolder hebben liggen, dan kunt u mailen naar Marketing.NL@cbre.com. AaBe Fabriek zal ontzettend blij zijn met uw producten en materialen! 

 AaBe Fabriek is overigens ook volkomen van deze tijd. Sinds kort worden er namelijk dekens/plaids, maar ook sjaals nieuw gemaakt en weer verkocht in de AaBe Fabriek! Wij nodig u graag uit om de expositie te komen bezichtigen en oude tijden te herbeleven. Dit kunt u combineren met een bezoek aan één onze vele winkels of het doen van uw dagelijkse boodschappen. Uiteraard bent u na afloop van harte welkom voor een kopje koffie bij Het Ketelhuis. 

De AaBe Fabriek mag zich met een historisch karakter en ruim 31.000 m2 aan vloeroppervlak dé blikvanger van de regio noemen. Voor de bezoekers valt er op de AaBe Fabriek veel te zien, te beleven, te winkelen en inspiratie op te doen. Er zijn 750 gratis parkeerplaatsen voor de deur en in het gehele winkelcentrum is gratis Wi-Fi aanwezig. Ook vinden er regelmatig activiteiten en live evenementen plaats. De AaBe Fabriek is zeven dagen per week geopend.

Voor de openingstijden: zie www.aabefabriek.nl


Lonneke22 oktober 2018
40012731_1798425930212713_4713047207958282240_o-1-1024x612.jpg

7min

Komen we al zo lang bij Studio voor onze cocktails en avonden vol gaten? Jazeker! Studio bestaat alweer 10 jaar en dat laten ze niet voorbij gaan zonder een feestje. Sterker nog; zes feestjes! Maar hoe is dit feestpaleis eigenlijk tot stand gekomen? Wij Zijn Tilburg vond deze vraag een goed excuus om even van het kantoor naar het café te verplaatsen voor een interview met de man die het allemaal begonnen is. 

Totstandkoming
Een koffie en een heerlijk vruchtensapje verder: “Studio is opgericht in april 2008 en is sindsdien van maandag tot en met zondag geopend voor lunch, diner en stappen. De insteek was simpel: respect. Niemand wordt hier buitengesloten, ongeacht etnische afkomst, seksuele voorkeur, politieke overtuiging, uiterlijke kenmerken, dat soort zaken.” Wat nu één café is bestond vroeger uit drie losse panden, namelijk Café de Uitstad, Nummer 7 en Heuvel 8. De hele mikmak was bij elkaar geraapt, het plafond werd eruit gesloopt en de Studio was een feit. Waarom? “Tilburg is de vijfde stad van Nederland en we mistten een tent die zich niet richt op één doelgroep, we moesten een beetje met de tijd mee.”  

From dawn, till dusk, till dawn
Studio is een full-time exploitatie, ‘from dawn till dusk till dawn’, zoals de gigantische truss op het terras in eren van het tienjarige bestaan vermeld. “Er is hier altijd wel iemand van het 65-koppige team aan het werk. Als we de portiers, schoonmakers en DJ’s erbij optellen komen we zelfs uit rond de 80. Wanneer de stapavond voorbij is wordt er schoongemaakt en weer opgebouwd zodat gasten vanaf 10:00 uur de volgende ochtend in alle rust op de koffie kunnen komen.”

Personeel
“Heb je ons personeel gezien?” roept floormanager Sharine tussendoor. “Het is een bij elkaar geraapt zootje, maar toch passen ze allemaal bij Studio en voelt het aan als één grote gezellige familie.” Wanneer ik rondkijk merk ik dat er inderdaad veel verschillende ‘types’ rondlopen. “Iedereen kan hier werken, dat is het mooie aan Studio. We zijn sinds kort ook begonnen met een rehabilitatie programma. Een heel mooi initiatief, al zeg ik het zelf.”

Gevarieerd programma
“Ik kan met zekerheid zeggen dat in de tien jaar dat we open zijn alle muziekstijlen de revue wel eens hebben gepasseerd. Van klassiek tot hardstyle en van hip-hop tot metal. We hebben voor ieder wat wils en dat blijft zo.” 

De feestweek voor het tienjarige bestaan van Studio heeft daarom ook een gevarieerd programma. Met op dinsdag Jeremy; een Pearl Jam tribute band. Op woensdag de ultieme Festival Wednesday. Meerdere collectieven die normaal gesproken afzonderlijk voor het woensdagavond-programma zorgen, organiseren deze woensdag gezamenlijk een feestavond. Slordig, De Pony Club, Estudio Loco en Het Tinderfeestje zijn van de partij. Op donderdag wordt er een nieuw concept geïntroduceerd, namelijk CLASS. Een avond waarop muziek uit de huidige hip-hop scene af wordt gewisseld met classics. In de line-up voor de eerste editie staan hippe gasten als: Abstract, Rik Payne en Odin. De vrijdag staat in het teken van disco met dansavond Disco Total. Waar Egbert Jan Weber, Hollywood en Maxime Duvall het podium zullen sieren. En dan is het nog steeds niet klaar met de feesten, want zaterdag komen de Resident DJ’s van Studio de tent afbreken. Als deze dan zondagochtend weer op is gebouwd, is het tijd voor het laatste feestje van de feestweek. Waar live muziek van onder anderen singer/songwriter Zoë Smit te horen zal zijn. 

Toekomst plannen
Na deze heftige feestweek hebben ze bij Studio geen tijd om bij te komen. Er is namelijk een grote verbouwing gepland. De bovenverdieping wordt eind november omgetoverd tot volwaardige lounge waar je voor het stappen heerlijk kunt chillen en cocktails kunt drinken. Daarnaast wordt er gewerkt aan nieuwe uitgaansavonden en kun je zoals altijd een gevarieerd programma verwachten dat niet gericht is op een specifieke doelgroep, maar waar iedereen van kan genieten. 

In tien jaar is Studio uitgegroeid tot een van de favoriete uitgaansplekken van Tilburg, ook wordt ’s middags en ’s avonds het terras druk bezocht. En straks kan je tussen het avondeten en het uitgaan dus ook nog eens komen hangen in de lounge. Drukke bedoeling van ‘dawn till dusk, till dawn’ dus. We zouden ons de Korte Heuvel niet zonder Studio kunnen voorstellen, jullie wel? 


Geheugen van Tilburg12 oktober 2018
Katholieke-Plattelandsjongeren-ontmoetingsdag-ca-1965-fotografie-Wil-van-Dusseldorp-1017x1024.jpg

5min

Katholieke Plattelandsjongeren, ontmoetingsdag ca 1965 – © Wil van Dusseldorp 

Op het Panorama Deck van het Textielmuseum wordt van zondag 21 oktober tot en met zondag 4 november het werk getoond van fotograaf Wil van Dusseldorp. Zijn werk omvat een tijdspanne van veertig jaar en brengt de metamorfose van Tilburg Textielstad naar trotse stad van makers in beeld. In 2008 droeg Van Dusseldorp een groot deel van zijn negatievenarchief over aan Regionaal ArchiefTilburg, waar het wordt bewaard. Het gaat om vele duizenden negatieven, waaruit een selectie is gemaakt om te digitaliseren. Deze selectie is gescand en het resultaat is nu voor het publiek te bewonderen via de website van het archief. Nu de klus is geklaard wordt in de expositie de schijnwerper gezet op dit bijzondere werk.

In de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw leed Tilburg zwaar onder de teloorgang van de textielindustrie. Fabriekspanden stonden leeg, vlogen in brand of werden afgebroken. Werknemers werden massaal ontslagen, er heerste armoe en verval in de stad. Toch krabbelde de stad langzaam weer overeind: Tilburg transformeerde van Textielstad naar Industriestad. Gevestigde industrieën maakten een doorstart, nieuwe industrieën vestigden zich in de stad. Uitdagende architectuur gaf de stad een ander, moderner gezicht. De stad breidde uit, naar het noorden, naar het zuiden, naar het westen. Kunst en cultuur bloeiden op: er kwam een prachtige schouwburg, de kunstacademie en het conservatorium wisten de afgestudeerden en hun werk aan de stad te verbinden, museum De Pont en het vernieuwde TextielMuseum trekken inmiddels wereldwijd bezoekers. En Wil van Dusseldorp registreerde al deze ontwikkelingen, ving ze als het ware in beelden. Hij fotografeerde de veranderingen met een bijzonder oog voor ritme: zijn foto’s zijn vaak composities van lijnen en vlakken. Vaak zijn het herkenbare plekken in de stad, soms zijn het haast abstracte beelden van producten die in Tilburg gemaakt werden.

Nieuwbouw Mariaziekenhuis nu ETZ. ca.1965 – © Wil van Dusseldorp 

Na de overdracht van zijn werk aan het archief was het lang stil. De negatieven werden zorgvuldig opgeslagen, maar waren voor het publiek niet in te zien. De klus om van zo’n 15 strekkende meter volgepakte archiefdozen een mooie en representatieve selectie te maken, werd uiteindelijk door Van Dusseldorp zelf gedaan. Alle negatieven werden nog eens bekeken, op waarde geschat en er werd een selectie gemaakt die voor Tilburgers interessant is. Trouw elke woensdagochtend pakte Wil een aantal dozen uit, hij bekeek de negatieven kritisch en voorzag ze van een vinkje als ze in aanmerking kwamen om gescand te worden. De circa 2000 afbeeldingen die door de selectie kwamen, staan nu op de online fotodatabank van het archief.

Hogeschool Tilburg ca 1968 – © Wil van Dusseldorp

Gescande beelden zijn leuk om thuis online te bekijken, maar niets is mooier dan de foto’s “in het echt” te bekijken, afgedrukt, zoals de kritische fotograaf het bedoeld heeft. Een dertigtal afdrukken is tot en met 4 november te zien in het TextielMuseum, aangevuld met veel digitale beelden.

Expositie Ritme van een nieuwe stad – 21 oktober t/m 4 november – TextielMuseum, Goirkestraat 96 Tilburg.
Online zijn ruim 2.000 foto’s te bekijken bij onze vrienden van het Regionaal Archief: www.regionaalarchieftilburg.nl


Geheugen van Tilburg10 oktober 2018
Kerk-en-molen-van-Riel-Detail-van-kaart-vervaardigd-door-Roelof-van-der-Vleuten-1657-1024x768.jpg

3min

Op zaterdag 20 oktober houdt Regionaal Archief Tilburg een open dag waarbij alle aandacht is voor de dorpen Alphen en Riel. De aanleiding hiervoor is het 70-jarig bestaan van de Heemkundekring Carel de Roy, die actief is in deze twee dorpen. De dag wordt dan ook feestelijk geopend met iets lekkers.

Elk jaar organiseert het archief een open dag waarop een dorp of gebied uit het werkgebied centraal staat. Op deze dag komen bijzondere archiefstukken uit het depot. Dit jaar een krabbel van een verliefde klerk uit 1662 en handgeschreven proces-verbalen uit de roemruchte smokkeltijd.  Deze stukken blijven vaak onopgemerkt, maar tijdens de open dag krijgen ze alle aandacht.
Met de open dag sluit het archief aan bij de Maand van de Geschiedenis, dat in oktober in het teken staat van ‘Opstand’. In een kleine expositie probeert het archief met documenten een beeld te vormen van de historische rijkdom van deze dorpen en of er sprake is geweest van opstand. Was het dan met wapengekletter of gebeurde het juist in stilte? In de expositie, die alleen deze dag te zien is, komen de opstandige verhalen tot leven.

Om 10.00 uur gaan de deuren open. Op het programma staan de volgende activiteiten:

10.30 uur: lezing met tips om te zoeken in de databases van Regionaal Archief Tilburg
11.45 uur: workshop Googelen van je stamboom
12.30 uur: leren lezen van oude handschriften via een online tool
13.30 uur: lezing over het overzichtelijk opbergen van stamboomvondsten met het programma Aldfaer (met spreekuur door Johan van Hassel)
15.00 uur: lezing ‘De volkstelling van 1869’

Open dag Regionaal Archief editie Alphen en Riel

De afsluitende lezing wordt gegeven door historisch onderzoeker Jan van Eijck. Hij deed onderzoek naar de volkstelling in 1869 en haalde daar opmerkelijke gegevens uit. Kabbelde het 19e-eeuwse leven voort in Alphen en Riel of dwarrelde er toch wat stof neer van de gebeurtenissen op het wereldtoneel? Aan de hand van de volkstelling van 1869 neemt Jan van Eijck de luisteraars mee naar de haarvaatjes van de wereldgeschiedenis.

Doorlopend is er tijdens de dag een historische film te zien en geeft Heemkundekring Carel de Roy uitleg over hun activiteiten. De bezoekers ontvangen een leuk aandenken (zolang de voorraad strekt).

De open dag is gratis te bezoeken van 10.00 tot 16.00 uur in Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75 in Tilburg. Kijk voor meer informatie op www.regionaalarchieftilburg.nl.


1608_021_eerste-wijkhuis-1960.png

6min

Regionaal Archief Tilburg heeft zevenentwintig albums over de Koningswei digitaal beschikbaar gemaakt. De albums geven een beeld van het reilen en zeilen in deze verdwenen wijk. De Koningswei, ook wel de ‘Waai’ genoemd, was een volkswijk. Om de situatie in de wijk te verbeteren werd een maatschappelijk werkster aangesteld, Bertje Eijgenraam, die vanuit het wijkhuis voor de mensen klaar stond. Dat deed ze met enorme ijver. In de albums is vastgelegd wat er allemaal in en om De Waai gebeurde in foto’s, briefjes, krantenartikelen, handgeschreven verslagen, versjes en tekeningen.

De oudste albums geven een beeld van het reilen en zeilen in de verdwenen wijk De Koningswei, ook wel de ‘Waai’ genoemd. De oude wijk besloeg het gebied waar nu het Koningsplein, de Paleisring en het Stadhuisplein liggen. Het was een echte volkswijk waar de woonomstandigheden slecht waren, de armoede groot. De geruchten over dronken mensen in de straten, dames van lichte zeden, kleine criminaliteit waren talrijk. Maar de verhalen over saamhorigheid van de bewoners zijn ook bekend. De inwoners vormden een sterke gemeenschap die gehecht was aan hun eigen vrijheid en persoonlijkheid.

In 2002 overleed Bertje Eijgenraam (1907 – 2002) en ontving Regionaal Archief Tilburg op haar uitdrukkelijke wens de albums met herinneringen aan haar werkzame leven. De albums zijn nu digitaal beschikbaar gemaakt. In de albums bladeren we als het ware door de herinneringen van Bertje aan de activiteiten waarvan zij de grote drijvende kracht was. In de allereerste plaats haar werk in de Koningswei en na de sloop van deze wijk ook de vele activiteiten die zij ontplooide in de Uitvindersbuurt, rondom het wijkgebouw “De Vleugel”.

Een pagina uit het album van Bertje Eijgenraam

Op initiatief van Kapelaan Soons werd Bertje Eijgenraam vlak na de Tweede Wereldoorlog gevraagd als maatschappelijk werkster de omstandigheden van de inwoners van de Koningswei te verbeteren. Dat deed ze met enorme ijver. Onder haar bezielende leiding werd een Wijkhuis opgericht, een wijkcomité, de voetbalclub VKM, een mannenraad, de St. Maartenkapel en een wijkblad (het Klokske). Vrouwen kregen naai- en kookles, kinderen konden terecht bij knutselclubs, er werd gezamenlijk kerstmis gevierd, er waren uitstapjes, optochten, een instuif, jubileumfeesten en bijzondere missen. In de albums is vastgelegd wat er allemaal in en om De Waai gebeurde in foto’s, briefjes, krantenartikelen, handgeschreven verslagen, versjes en tekeningen.
Een persoonlijk hoogtepunt was misschien wel de pauselijke onderscheiding, de Pro Ecclesia et Pontifice die Bertje na tien jaar wijkwerk in 1957 ontving uit handen van mgr. W.M. Bekkers (oud-pastoor van de parochie van de H. Dionysius (’t Heike, waar de Koningswei bij hoorde) en later bisschop in Den Bosch)

Een pagina uit het album van Bertje Eijgenraam

Maar eind jaren ’50 gooide burgemeester Becht roet in het eten: hij had grootse plannen met Tilburg. Hij wilde de stad moderniseren door de aanleg van een “cityring” waarbinnen een nieuw stadshart zou ontstaan. De verpauperde Koningswei vormde een obstakel voor deze plannen. In 1958 stemde de gemeenteraad in met afbraak van de wijk. De woonwijk met krotten was niet meer te redden, er werd besloten tot onteigening en sloop. In totaal ging het om circa 270 huizen, waarvan er 37 van de gemeente waren. De bewoners van “De Waai” werden verspreid over de andere wijken in stad, de samenhang tussen de bewoners ging verloren. In 1964 verschijnt het laatste “Klokske” ter gelegenheid van het sluiten van het wijkcentrum. Daarmee houden ook de werkzaamheden van Bertje  in de Koningswei op. Wat wel bleef bestaan was de voetbalclub VKW. In 1986 vierde deze club het 40-jarig jubileum en overleefde daarmee als enige de wijk waar zij was opgericht. Tijdens de reünie voorafgaand aan het jubileum was Bertje ook aanwezig. Velen haalden herinneringen op en verzuchtten dat ze zó terug wilden naar De Waai, ondanks de slechte naam, het hoge alcoholverbruik, het rauwe leven en de slechte huizen. De saamhorigheid was iets wat de oud-bewoners van De Waai nergens elders terugvonden.

Bertje Eijgenraam zette na 1964 haar werk voort in o.a. de Uitvindersbuurt, het wijkcentrum “De Vleugel”. Het archief bevat uit deze periode drie plakboeken met hierin ook foto’s briefjes, kampprogramma’s, liedteksten en tekeningen die de verhalen vertellen over de werkzaamheden in haar nieuwe wijk. Ook deze albums en plakboeken laten zien hoe de “gewone” Tilburgers leefden, plezier maakten, met elkaar omgingen in die goeie ouwe tijd, meer dan 50 jaar geleden. Het is een levendig beeld van een voorbije tijd en van een verloren gegane volkswijk. De albums zijn te bekijken via www.regionaalarchieftilburg.nl.


152250903651063_107041794_1920-1024x575.jpg

4min

TILBURG – De Tweede Wereldoorlog behoort tot ons collectieve geheugen. Het is onderdeel van ons moreel kompas. Maar hoe breng je zo’n zwaar thema over op kinderen? De generatie die de oorlog heeft meegemaakt en ons met verhalen bij de les kan houden, wordt steeds kleiner. Stadsmuseum Tilburg maakte een stickerboek en liet basisschoolkinderen vier weken lang chatten met @mariejestilburg, een ooggetuige uit 1944. 

Op verzoek van de gemeente Tilburg, het Plaatselijk Comité Nationale Herdenking 4 mei Tilburg en het Oranje Comité Tilburg ontwikkelde Stadsmuseum Tilburg een nieuw educatief programma voor de bovenbouw van het primair onderwijs. Zeven basisscholen (Achthoeven, De Blaak, Koolhoven, De Sleutel, De Vuurvogel, De Borne, De Triangel) namen afgelopen maand deel aan een proef. Het educatieve programma wordt de komende jaren aangeboden aan alle basisscholen in Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout.

Centraal onderdeel van het programma is een stickerboek met lokale oorlogs- en verzetshistorie, persoonlijke verhalen en allerlei verwerkingsopdrachten. Factorium, Stadsgidserij, de Bibliotheek Midden-Brabant en Regionaal Archief Tilburg bedachten speciale activiteiten voor de ruim 300 deelnemende kinderen.

Daarnaast volgden de kinderen via Instagram een maand lang de belevenissen van een jong Tilburgs meisje in de Tweede Wereldoorlog. Deze ‘live’ berichten van @mariejestilburg uit de Heuvelstraat zijn gebaseerd op de ervaringen van de inmiddels 89-jarige Marie-Jes van Ierlant. Regelmatig kreeg zij via dit Instagramaccount reacties op haar verhalen of werd er een vraag gesteld. ‘Waarom mocht je geen radio, wat is precies een verzetsheld, waarom staakten die Tilburgse huisartsen?’ Niet alleen kinderen waren geïnteresseerd: de teller van het account staat al op meer dan 600 volgers van binnen en buiten Tilburg.

Gert-Jan de Graaf (directeur Regionaal Archief Tilburg en Stadsmuseum Tilburg) is verheugd over het succes van deze pilot: ‘Hartverwarmend om te zien hoe een jonge generatie zich zo betrokken toont bij de lokale historie. We zijn veel dank verschuldigd aan alle docenten van de zeven pilotscholen die ons aanbod slim hebben weten te verweven in hun lesprogramma’s. We gaan met hen nog uitgebreid terugkijken op deze proef, maar wat ons betreft mikken we op uitbreiding naar álle 62 basisscholen van Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout.’

Op vrijdagavond 4 mei is er in Factorium – na de herdenking in de Heikese kerk en het Vrijheidspark – een expositie te zien over dit educatief programma. De échte Marie-Jes is dan ook aanwezig. Voor wie wil, zal ze blijven uitleggen waarom je geen radio mocht hebben in de oorlog.

Meer informatie is te lezen op www.wijherdenkenenvieren.nl.


20180123_153132-1024x768.jpg

5min

Foto: Natascha van Renswouw 

Programmaboekjes, lustrumuitgaven, sfeerverslagen; het complete archief van de Carnavalsstichting Tilburg verhuist naar het Regionaal Archief Tilburg. Van de Bouwhal gaat de papieren erfenis naar een speciaal daarvoor ingerichte archiefbewaarplaats die geschikter is voor langdurige opslag. Door de overdracht is de geschiedenis van Kruikenstad mogelijk nog eeuwen door iedereen vrij te raadplegen.

Hij heeft er zeker vijf weken over gedaan om alles te ordenen. Jan Martens, archivaris van de Carnavalsstichting Tilburg, is tevreden met de overdracht. “Dit is onze cultuur en die moeten we netjes bewaren voor het nageslacht. De omstandigheden om documenten te bewaren zijn bij het Regionaal Archief Tilburg veel beter dan in onze Bouwhal. Nu kunnen we voorkomen dat het papier vergeelt en de nietjes gaan roesten”, legt Martens uit.

Yvonne Welings, gemeentearchivaris van Tilburg, heeft de dozen vol verhalen en geschiedenis van ons carnaval in ontvangst genomen. “We zijn hier erg blij mee. Over honderd jaar kunnen mensen nog steeds zien hoe het carnavalsfeest in verschillende periodes is beleefd”, aldus Welings.

Kruikenstad
Foto: Yvonne Welings (gemeentearchivaris van Tilburg), Theo Brans (medewerker Regionaal Archief Tilburg) en Jan Martens (archivaris van de Carnavalsstichting Tilburg)

Kijkje achter de gordijnen
Het archief van de Carnavalsstichting bevat een hele stapel aan teksten en afbeeldingen. Die zijn voornamelijk gemaakt in de jaren na 1965, toen het openbaar carnaval opkwam in Kruikenstad. Soms gaat het om een hilarisch verslag van een feestavond. Lezers krijgen in de correspondentie van de Carnavalsstichting Tilburg ook een verfrissende kijk in de keuken van Kruikenstad in de loop der jaren. In de geschiedenis van het carnaval zijn Kruiken bijvoorbeeld geregeld in de pen geklommen om hun ongezouten mening te geven over de gang van zaken. Het geeft een goed beeld van wat er speelde in de maatschappij.

Openbaarder
Zo openbaar als nu was carnaval in Kruikenstad niet altijd. Na het verstoren van een kerkdienst door carnavalsvierders in de negentiende eeuw deed de Kerk het openbare carnaval in de ban. Carnaval werd vooral in huiselijke kring gevierd. Besloten gekostumeerde carnavalsballen waren populair. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw gingen feestgangers met lange jassen over hun verkleedkleren aan over straat om niet op te vallen. Nu is de viering van carnaval massaler en openlijker dan ooit. Juist naar die letterlijke openbaring van carnaval is Welings benieuwd. “Het zou zo mooi zijn als we verhalen en foto’s uit die tijd én de tijd ervoor ontdekken. Die horen echt bij het culturele DNA van de stad”.

Correspondentie met carnavalsvierders, sfeeropnamen en promotiemateriaal van de verschillende evenementen laten langzaam maar zeker zien hoe het openbare carnaval in Kruikenstad zich heeft ontwikkeld van een kleinschalige gelegenheid in de luwte tot het gigantische volksfeest dat het nu is. En anno nu is de band tussen kerk en carnaval nog altijd aanwezig, getuige de Kruikenviering, dit jaar op maandag 12 februari in de Sint Jozefkerk (Heuvelkerk).

Zelf meespeuren
Met alle plezier geeft het Regionaal Archief Tilburg het publiek de mogelijkheid om de geschiedenis van Kruikenstad mee uit te pluizen. Online kan dat op www.regionaalarchieftilburg.nl, maar de archieven aan de Kazarnehof in Tilburg kunnen ook gratis worden bezocht.

Graag neemt het Regionaal Archief Tilburg jouw bijdragen aan de geschiedenis van Kruikenstad in het archief op. Of het nou foto’s, teksten, programmaboekjes of posters zijn; alle aan carnaval gerelateerde materialen die jij wilt afstaan, kun je per e-mail sturen naar communicatie@kruikenstad.nl. Wil jij ook je herinneringen delen, over bijvoorbeeld “Alle naachte Karneval…”, aarzel dan niet die te delen via Het Geheugen van Tilburg.


Bevrijding-Tilburg-1024x768.jpeg

4min

Foto: © Wij Zijn Tilburg

Tilburg viert de vrijheid tijdens Peace & Jam op bevrijdingsavond 27 oktober
Het is alweer 73 jaar geleden dat Tilburg door de vereende krachten van de Irene Brigade en de Schotten werd bevrijd. Organisatoren Piet van Beurden en Alastair Gillespie merkten dat de gemeente Tilburg door liet schemeren dat er dit jaar geen viering van dit heugdelijke feit zou zijn. Daarom besloten zij met een groep betrokken Tilburgers de draad op te pakken, met als belangrijkste doel dat we onze bevrijding niet mogen vergeten. De organisatie ziet dit als de start van een nieuwe manier van het vieren en herdenking van de bevrijding.

Herdenkingstuin
Vanaf 18:45 uur is er daarom op die vrijdag een herdenking, maar vooral ook een viering van de bevrijding van Tilburg welke start in de herdenkingstuin bij het Factorium. Het is de eerste keer dat de tuin voor deze gelegenheid gebruikt gaat worden. De organisaties die de herdenkingen in Tilburg verzorgen wilden een plek met voldoende ruimte en een serene sfeer, zonder geluidsoverlast. De tuin bij het Factorium had die eigenschappen, de tuin is bovendien op loopafstand van het stadhuis en de Heikese Kerk en is daarom een jaar geleden omgedoopt tot de Herdenkingstuin van Tilburg.

Bevrijdingsfilm in nieuw jasje
De avond begint met een herdenkingsceremonie gevolgd door enkele bijzondere optredens en activiteiten, waaronder de vertoning van een re-edit van dé bevrijdingsfilm van Tilburg uit 1944. De film is opnieuw gemonteerd door Kiki Henger en de trailer hiervan is momenteel al te bezichtigen op het grote interactieve kunstwerk Between You & Me naast het Factoriumgebouw. In het weekend van 27/28/29 oktober zal ook de gehele film te zien zijn.

Nieuwe manier van het vieren
Het initiatief van Gillespie en van Beurden, gaat onder naam “Peace and Jam” en past helemaal binnen de Tilburgse trend rondom “het nieuwe vieren van vrijheid”. Het sluit dus naadloos aan bij de vernieuwde herdenkingen van afgelopen 4 mei. “Vooral in deze tijd is het belangrijk dat we herinneren dat er een tijd was dat onze stad in oorlogsangst leefde. Na de ellende kwamen we dichter bij elkaar en startte er bijna een jaar van wekelijkse pleinfeesten en activiteiten. Vrijheid moet je vieren. Dat gaan we de komende jaren steeds uitbundiger doen.”

Programma vrijdagavond 27 oktober
18:40 uur Herdenking in de Factoruimtuin / Vrijheidspark
19.15 uur Viering van de vrijheid en vertoning van de film in het Factorium
21.00 uur Feest in de Stadhuisstraat

Meer info? Ga dan naar de Facebookpagina van het evenement!


Douwe27 september 2017
22015-1024x723.jpg

4min

De telefoon rinkelt. De 67-jarige -en dus pensioengerechtigde- Maarten van Vlerken spoedt zich naar het trappenhuis en pakt het oude toestel van de hoorn. “Van Vlerken bakkerij”, zegt hij met de kenmerkende, ietwat schorre stem. De lunchroom is een begrip geworden in de Heuvelstraat. Op 3 november 1903 werden de deuren van het familiebedrijf geopend. Alphons van Vlerken huisde met de brood-, koek en banketbakkerijdynastie in de Noordstraat: vanaf 1975 nam zoon Maarten het over. Hij is de laatste Van Vlerken die in de winkel zal staan.

Over de toekomst maakt de harde werker zich geen zorgen. “Ik zal tot het bittere einde door blijven gaan. Ik heb geen kinderen, wie het bedrijf op zal gaan volgen weet ik dus niet. Maar dat deze bakkerij standhoudt staat buiten kijf.” Maarten is van de derde generatie. Hij zou niet willen zeggen dat het werken in de bakkerij een ‘opgelegde keuze was’. “Nee zeker niet. Als jij werk doet dat je de keel uitkomt, moet je er direct mee stoppen. Ik haal er nog steeds dagelijks energie uit.” Energie die hij haalt uit een omgeving naar zijn smaak. Nog steeds hetzelfde retrobehang en die oude telefoonmachine van vijftig jaar geleden. Dat is waarvoor de vaste klanten nog steeds naar hem toekomen. Met een twinkeling in zijn ogen kijkt hij naar de menukaart op de tafel. Ook dat is nog steeds hetzelfde gebleven.

Bakkerij Van Vlerken Tilburg
Maarten van Vlerken in de bakkerij

Als je de bakkerij digitaal probeert na te gaan, kom je bedrogen uit. Niet eens een eigen website of Facebookpagina heeft Van Vlerken. Maarten vertrouwt er dus op dat Tilburgers zijn zaak weten blijven te vinden. “Het bakkersbloed kruipt waar het niet gaan kan”, lacht hij hard. Het Van Vlerken-bloed heeft voor de levensvatbaarheid van de zaak gezorgd. Je ziet volgens hem veel paralellen met andere familiebedrijven. “Ik hanteer natuurlijk niet dezelfde werkwijze als mijn opa. We proberen met de tijd mee te gaan. Diepvriesinstallaties en ontluchtingsapparatuur: dat moet allemaal vervangen worden. Ook houd ik natuurlijk de concurrenten in de gaten en moet regelmatig mijn prijzen omgooien.”

Al dat werk doet Van Vlerken met één compagnon. “Ik heb hier iemand in dienst”, vertelt hij. “Dat is geen familie. Hoe het verdergaat? Ik stop in ieder geval niet: tot het laatste gaatje blijf ik hier staan.” Dat hij de laatste, ‘last man standing’ Van Vlerken is lijkt Maarten alleen maar mooi te vinden. Hij tuurt naar buiten en laat zijn laatste gasten van de dag binnen. Van Vlerken hoeft niks meer aan ze te vragen. Hij weet de bestelling al lang.


Redactie WijZijnTilburg12 september 2017
Ontspoort013_screen02-1024x724.png

2min

Ga zondag 24 september tussen 13:00 en 16:00 uur terug naar de jaren ’80 van de vorige eeuw, toen de Spoorzone in Tilburg nog de NS Hoofdwerkplaats was. Op deze dag wordt daar een verhalende mobiele app gereleased die bezoekers zullen gebruiken om terug te gaan in de tijd. Ook zijn er op de dag oud-medewerkers van de vroegere Hoofdwerkplaats die aanwezige bezoekers veel kunnen vertellen over hun vroegere werk en wat er toen speelde.

De Tilburgse game ontwikkelaar BlewScreen heeft in december 2016 een augmented reality app uitgegeven die de Hoofdwerkplaats voor een deel reconstrueerde. Dit jaar hebben ze gekozen voor een verhalende app-beleving die zich afspeelt tijdens de Koude Oorlog in de Tilburg. De gebruiker wordt in een sabotage-verhaal gezogen en komt daarnaast ook meer te weten over de Hoofdwerkplaats en wat voor werk er door mensen gedaan werd.

De personages in de app zijn fictief, maar de aanwezige oud-medewerkers kunnen de bezoeker vertellen wat er echt gebeurt was toen ze er vroeger werkten. De Hoofdwerkplaats was een stad in een stad met zijn eigen cultuur, waar deze mensen trots op waren.

Op deze dag zijn ook rondleiders van de Stadsgidserij aanwezig. Zij nemen de bezoeker mee door de Spoorzone en maken in hun rondleiding de koppeling tussen het verleden, heden en toekomst van de Spoorzone.

De app zal geheel gratis te downloaden en te gebruiken zijn. Binnen het initiatief van Zuidlijn worden er nog vier andere evenementen georganiseerd rondom spoorzones in Brabantse steden. Op Facebook zijn ze te vinden op de pagina van “Spoortochtb5”. Op deze pagina zullen ook de exacte tijden en locaties bekend worden gemaakt voor de zondag 24 september in Tilburg.