Tim Frenken27 november 2018
Draaiend-huis-1024x698.png

21min

[OPINIE] Het Draaiend Huis, jèh.. Heel Tilburg wordt er dol van. Sjongejonge.. Tis me allemaol wèh heh, deh aorige kunstwerk. Er is nu zelfs een petitie genaamd ‘Stilstaand Huis Tilburg uit’ die al 1000 keer ondertekend is. Zo stom vinden we het huis. Slopen moeten we het! Aan het Midi theater zijn we al begonnen, graag dat draaiende huis en het blauwe gebouw er direct achteraan. Van onze geschiedenis met Cees de Sloper hebben we namelijk niets geleerd. “In Tilburg is 99,9 procent van de bevolking het niet eens met het Draaiende Huis.” dat zegt Hans Smolders in het programma ‘Van Onze Centen’ op SBS6. Graag wil ik dat onderzoek even inzien Dhr. Smolders, ik trek de representativiteit in twijfel. Het Draaiend Huis kent veel tegenstanders en hoe logisch het ook klinkt bij een draaiend huis, des te moeilijker het lijkt: De zaak eens van een andere kant bekijken. Wij Zijn Tilburg en het Draaiend Huis is ook Tilburg. Wij hebben er een speciale plek voor in ons hart, voor dit stadsicoon. Daarom zeggen we: Kap met zeiken over het Draaiend Huis. En wel hierom. Foto: Google Streetview

Waarom staat dit onding er überhaupt?!
Laten we eerst de onderste steen boven krijgen en terugkijken op de geschiedenis van het Draaiende Huis. Het huis is het idee van kunstenaar John Körmeling. Het staat in het midden van de Hasseltrotonde; vanaf de jaren tachtig een aangewezen kunstlocatie. In 2008 verscheen hij dan, eindelijk; de kleinste nieuwbouwwijk van Tilburg. Een huis dat langzaam de rotonde rond ging. Heel langzaam, want anders zou het een afleiding voor het passerende verkeer vormen.

Het is een abstracte afspiegeling van onze stad
Waarom John voor een draaiend huis is gegaan? “Het moest een blikvanger zijn voor wie Tilburg binnen rijdt. Een referentie naar de Tilburgse Kermis, de grootste kermis van Nederland, dus een soort attractie tegelijkertijd. Daarnaast geeft het huis commentaar op het aanleggen van de Hasseltrotonde, die de historische lintenstructuur van Tilburg in de 60-er jaren doorbrak en de Hasseltstraat afsneed van de Hasseltse Kapel. Het huis verbindt als het ware de locaties weer met elkaar. Er stonden vroeger huizen op de plek van de rotonde. John zette er eentje terug. Het is een monumentale, humoristische en gedurfde stadsentree voor de absurde cultuurstad die Tilburg is.

“Stel je voor, je wordt als stilstaande automobilist ingehaald door een vrijstaand woonhuis. Normaal zijn het de auto’s die bewegen en staat de bebouwing stil. Nu is het andersom. (Als het stoplicht op rood staat dan, heh). Ik vind het echt hartstikke goed, echt geweldig. Dat is toch humor?!” aldus Körmeling in een interview met Omroep Tilburg. ,,Hoeveel lol je dus kunt hebben met iets eenvoudigs als een rijtjeshuis.” Ook ik heb me als tiener altijd verwonderd over het huis wanneer ik op de achterbank van mijn ouders Tilburg binnen kwam. Waarom staat het daar? Staat het nou iedere keer op een andere plek? Woont er iemand of komt er nog iemand te wonen? En juist die verwondering wilde Körmeling opwekken ,,een soort knipoog naar de Efteling”.

Het is absurdistisch en ,,Tilburg is een stad van absurdisme”, vertelt beeldend kunstenaar Tine van de Weyer. ,,Een stad waar vervreemding in goede aarde valt. Het begon 100 jaar geleden met de ‘soirees intimes’ van Theo van Doesburg en Antony Kok waar later de internationale vernieuwingsbeweging De Stijl uit zou voortkomen.” De Stijl weergalmt nog altijd, op meerdere plekken in de stad. In het surrealistisch doolhof, bij de absurde stadswandeling van L‘Avventura, bij Kaapstad, Festival Circolo en het Academy for Music and Performing Arts (AMPA).” En dus ook bij het draaiend huis!

Het een prachtige metafoor voor hoe we met onze stad al jaren om onze eigen identiteit aan het draaien zijn. Zijn we nou een evenementenstad? Een makersstad? Arbeidersstad, stad-van-de-onderwereld of studentenstad? Dat gedraai begint al als je Tilburg binnen rijdt.

Daarnaast hoor ik tegenwoordig regelmatig mensen (voornamelijk in kroegen als De Baret, de Live of de Clochard) zingen ‘Ik wil zo graag een huisje op wielen‘. Nou, beste mede-Tilburgers, goed nieuws, dat huisje hebben we dus al. Maar als het zo doorgaat niet meer. Zie het Draaiend Huis dus ook als een kleine ode aan de woonwagens of kermisexploitanten. Laten we wel even afspreken, àls we het gaan slopen, wil ik dat nummer dus ook niet meer horen. We hadden een huisje op wielen, maar daar staken jullie je nek niet voor uit. Daarom is het nu weg. Maar dat terzijde.

Het Draaiend Huis is dus eigenlijk op heel veel manieren een toffe abstracte afspiegeling van onze stad.

Internationaal allure
We realiseren het onszelf misschien niet, maar het Draaiend Huis krijgt internationaal respect. Het is geïnspireerd op een Nederlandse doorzonwoning, een typisch rijtjeshuis. Dat leidt soms tot teleurstelling als mensen het rechttoe rechtaan huis zien, want de architectuur voor die VINEX-huizen – in Nederland zijn er duizenden gebouwd – blinkt niet bepaald uit in originaliteit. Maar die VINEX woningen staan internationaal in de spotlight bij veel architectuuropleidingen. Doordat Nederland snel en effectief, veel goedkope woningen nodig had, zijn we de absolute wereldleider in ruimtelijke planning geworden. Ik heb mij laten vertellen dat er jaarlijks excursies zijn door Scandinavische hogescholen in architectuur naar Tilburg, speciaal voor ons Draaiend Huis. Ze bewonderen dan de bijna perfect uitgevoerde versie van (een karikatuur op) de Nederlandse doorzonwoning. Daarnaast wordt het regelmatig aangehaald in literatuur over Post-moderne architectuur en komt het voor in diverse lijstjes met ronddraaiende architectuur. Oh, en in wiskundeopdrachten. 

Het hoort bij een grote stad
De openbare kunst in Nederland wordt steeds braver. We durven niet meer. In de tijd dat Tilburg voor het Draaiend Huis koos had Nederland nog een voorbeeldfunctie in de wereld op het gebied van openbare kunst. Tilburg, tegendraads en met de juiste dosis zelfspot, had het lef om voor het werk van Körmeling te kiezen. 
Iedere zelfrespecterende grote stad heeft een provocerend kunstwerk nodig. Het hoort erbijSanta Claus oftewel Kabouter Buttplug in Rotterdam bijvoorbeeld, Rock Strangers in Oostende of dat kleine naakte plassende mannetje in Brussel. En is iedereen het eens met de provocerende kunstwerken? Kan ik me niet voorstellen, daarvoor heten ze niet voor niets ‘provocerend’ toch? Kunst moet ontregelen, ‘heilige huisjes omver trappen’. Het toont lef, zelfspot en humor. Het zijn iconen voor de steden waarin ze staan. Net als ons gekke huisje!

Foto: CC BY 3.0 – Rotterdam Kunstwerk “Kabouter Buttplug”

Het draagt verhalen met zich mee
Nog een goede reden om het huis te laten staan, is om zelfs vandaag de dag nog dingen toe te voegen aan de geschiedenis van onze stad. Ik wil later mijn kinderen het Draaiend Huis laten zien en zeggen ,,Nou jongens, dat huisje daar, daar is het toch over gegaan joh, in Tilburg.” Ik wil ze kunnen vertellen over Keesje Kraak en hoe het één jaar na de opening werd gekraakt. Dat hij dat uit protest deed tegen het geldverslindende beleid van Gemeente Tilburg. Dat Kees er met brandweer en politie en al van het dak af is getrokken. Dat het beklad werd. En bespot. Ik wil ze vertellen over de verdeeldheid in de stad. Over Hans Smolders die zelfs op landelijke televisie zei dat 99,9% van de stad het huis ‘geldverkwisting’ vindt en dat hij de enige persoon is die ik ken die dat woord überhaupt gebruikt. (De Dikke van Dale kent het overigens ook niet). Dat het eigenlijk een hele draaide stad had moeten worden, alleen dat dat een beetje te duur was. Dat die stad uiteindelijk toch nog gebouwd werd, maar dan in Shanghai. En allemaal prijzen won, en dat wij dáárvan dus het kleine broertje (of kleine broer, want ons huis was er eerder) hebben. En dat het huis zichzelf terug zou kunnen verdienen, omdat er eigenlijk mensen in zouden moeten wonen, maar dat dat dus niet kan en mag, omdat rotondes geen 24-uurs vergunning kunnen krijgen. Maar dat het wel telkens en keer op keer weer kapot ging, tot er een held kwam die het voorgoed repareerde. En dat ik trots ben dat het er nog staat en dat zij het kunnen zien. Want het was me wat zeg, dat Draaiende Huis. Nog nooit schreef een kunstwerk zoveel geschiedenis in zo’n korte tijd in onze stad.

Ja maar gast, dat ding kost echt fucking veel geld.
Sorry voor het populaire taalgebruik, maar zo gaat het in de volksmond nou eenmaal. En dàt van onze zuur verdiende centen, hoor je er dan achteraan. Volgens Omroep Brabant kostte het kunstwerk 400.000 euro’s om het te bouwen (al lezen we elders 350.000, maar laten we uitgaan van het slechtste scenario). Vanaf 2009 tot 2015 kostte het gebouw nog zo’n kleine 67.000 euro aan onderhoud en reparatie. De tuin aanleg van de tuin 68.000 euro en het onderhoud daarvan 46.800 euro. Wij hebben al deze bedragen even op een rijtje gezet.

Tja, 30 cent, dat kost het huisje ons dus per persoon per jaar. 30 Cent die we toch sowieso al af moeten staan als ‘belasting’. En als ik die 30 cent dan toch al kwijt ben en die toch al in de pot van Kunst en Cultuur terecht is gekomen, dan mag die van mij best uitgegeven worden aan een draaiend huis op een rotonde.

Dan horen we natuurlijk vaak het argument “gebruik dat geld dan voor de zorgbehoevende ouderen of de gezinnen die in armoede leven”. En hoewel ook ik vind dat niemand in armoede zou moeten leven, gaat dit argument natuurlijk niet op. We hebben nou eenmaal portefeuilles voor bepaalde onderwerpen en geld uit de ene portefeuille kan niet naar de andere portefeuille en andersom. Dat is bestuurlijk zo bepaald en zo werkt ons land en de gemeente nou eenmaal. Wanneer we het daar niet mee eens zijn, dan moeten we beter opletten tijdens de landelijke- en gemeenteraadsverkiezingen wie we kiezen en waar deze voor staan, want zij verdelen de budgetten. Leve de democratie. Minder kosten aan het Draaiend Huis gaan er dus nooit voor zorgen dat er meer sociale huurwoningen komen of dat de voedselbank meer subsidie krijgt. Hoogstens dat we geen tweede Maawmuur krijgen of dat er in 2007 voor is gekozen om geen draaiende stad, maar een draaiend huis neer te zetten.

Maar moet dat dan allemaal maar zo doorgaan dan?
Nee. Die 30 cent per jaar voor de komende 50 jaar is natuurlijk overdreven en buitenproportioneel. Er zijn eigenlijk drie opties:

1. ) Het huis slopen
2. ) Het huis stil laten staan
3. ) Het huis weer aan de praat krijgen

1. ) Het huis slopen
Dit is eigenlijk wat er van alle kanten geroepen wordt. Weg met dat huis! Maar als jij een investering hebt gedaan van €624.800, dan ga je dat toch niet weggooien?! Daarnaast brengt het verwijderen van het huis ook weer kosten met zich mee. Gemiddeld kost het slopen van een totale woning zo’n €7.500. Misschien dat de onderdelen je hier en daar nog wat op zullen leveren bij een ijzerboer, maar het huis staat op een rotonde, dus om het daarvan te verwijderen zal wel extra kosten met zich meebrengen. Dus waarschijnlijk tegen elkaar weg te strepen. Laten we leren van de Tilburgse geschiedenis en van Cees de Sloper, slopen moeten we niet meer willen. In totaal zijn we dan €632.300 lichter en wat hebben we dan na 10 jaar: Een kale rotonde. Doodzonde.

2. ) Het huis stil laten staan
Een oplossing waar niemand vrolijk van wordt. Het kunstwerk verliest zijn functie en daarnaast moet het nog steeds onderhouden worden. En van het stilzetten van zijn kunstwerk wil John Körmeling zelf ook niets weten. Heel serieus: ,,Dan is het concept weg.” Meer badinerend: ,,Dat is net zoiets als dat Tilburgers niet meer mogen maawen over de Maawmuur.” zegt hij tegen het Brabants Dagblad.

3. ) Het huis weer aan de praat krijgen
Ik heb geen idee wie afgelopen jaren het Draaiende Huis heeft gerepareerd, maar dat moet toch wel een beetje een koekenbakker zijn. Het gaat namelijk om de aandrijfassen van het huis welke steeds (in 2015 en nu dus weer) afbreken. Maar we hebben natuurlijk een stad vol handige mensen. We hebben staalmagnaten en bouwers van carnavalswagens, we hebben tandwiel professionals en autoboeren. Daarom is het voorstel als volgt: De Gemeente doet een oproep aan ieder die denkt de assen van het draaiende huis voorgoed te kunnen repareren. Met levenslange garantie dus. Daar maakt ie een mooi prijsje voor (gewoon een goede redelijke prijs, waarin ook toekomstige kosten al zijn meegenomen) en komt zijn of haar plan pitchen (openbaar) aan de raad. Dan mag Smolders nog het één en ander roepen en moet Marjo Jacobs zijn huiswerk goed doen en alle plannen helemaal binnenstebuiten keren. Met diegene die het beste plan heeft spreken we duidelijk af, jij gaat het repareren, jij krijg voor de laatste keer een smak geld, jij draagt zorg voor het Draaiende Huis. Faal je? Eigen portemonnee. Want wij vertrouwen jou en zien in jou de held van onze stad. De King Arthur van het Draaiende Huis.

Dus kap met zeiken over het Draaiend Huis en laat het gewoon nog één keer goed fixen. Zo houden we het geld in onze eigen stad (want we investeren in een lokale ondernemer), hebben we altijd iemand die we aan z’n lurven kunnen kunnen trekken en als verantwoordelijke kunnen aanwijzen. Zo behouden we ons ludieke stadsicoon, zo kunnen we aan onze kinderen verhalen erover vertellen, zo eren we Keesje Kraker, zo blijven we nieuwe bezoekers van onze stad verwonderen en zo hoeven Scandinavische hogescholen hun schoolreisjes niet te cancellen.

Voor degene die nog steeds een pesthekel hebben aan ons huisje op wielen, hier kun je de petitie ondertekenen tégen het kunstwerk. Tot uw dienst.


Tim Frenken16 november 2018
Glow_Tilburg_Plattegrond-01-1024x658.png

25min

Oké, misschien is de titel wel een beetje misleidend (#clickbait), maar nu ik je aandacht heb, laat het me aan je uitleggen. Afgelopen week schreef het Brabants Dagblad over een oproep van Erik de Ridder, hij zou op zoek zijn naar ‘hèt event’ dat Tilburg op de kaart gaat zetten. Een Tilburgse variant op de Dutch Design Week of op Glow, dat zou er moeten komen. Dat laatste bezocht ik afgelopen week en terwijl ik stiefelend een horde statiefdragende babyboomers volgde begon het me langzaam te dagen. Wij als Tilburgers moeten onszelf eens wat vaker op de borst kloppen en benutten wat we allang hebben, maar zelf niet eens meer zien.

Daarom: Een avondje GLOW in eigen stad! Wij hebben de route, langs (0)13 lichtpunten in onze stad alvast voor je uitgezet!
Iedere dag gratis toegankelijk vanaf het moment dat de schemer inzet.

1. ) Love Boat / LED it be
Loveboat is een lichtontwerp van studio VollaersZwart voor de Piushaven in Tilburg. Geïnspireerd op het fenomeen Aurora Borealis (het Noorderlicht) vormt de Loveboat een drijvend licht-object voor de Piushaven. De boot zelf is een tweedehands Bakdekker uit 1932.

Foto: STUDIO VOLLAERSZWART

Deze unieke boot is voorzien van een fotografische print van het Noorderlicht en vervolgens volledig bekleed met RGB-LED-lampjes. Gezamenlijk vormen alle aangebrachte lampjes een 3D video-display als huid van de boot. Op deze videohuid wordt een programma van geleidelijk veranderende sfeerbeelden van het Noorderlicht afgespeeld. De Loveboat heeft een permanente ligplaats (voor vijf jaar) in het midden van de Piushaven waar ‘s avonds na zonsondergang de huid van de boot tot leven komt en een lichtspel van het Noorderlicht in de Piushaven laat verschijnen. Naast de autonome uitstraling van de boot is de Loveboat ook een functioneel kunstwerk. Momenteel schittert de Loveboat door afwezigheid. Vanwege het jaarlijkse onderhoud is hij even afwezig, maar is spoedig weer te aanschouwen in de Piushaven.

2.) Kruikenzeikerstoplicht
Het eerste Kruikenzeiker stoplicht staat op de kruising Piusstraat/Paleisring. In totaal krijgt Tilburg nu elf ‘kruikenzeiker verkeerslichten’ in en rondom het centrum, maar het kunnen er met hulp van bewoners, bedrijven en verenigingen meer worden. Als het groen is, zien wachtenden een lopende kruikenzeiker met een kruik in zijn hand. As het rood is zeikt het mannetje de kruik vol.

Kunstenaar Marieke Vromans legt uit: “Door dit Tilburgs fenomeen op een functionele manier in het dagelijks leven te integreren worden bewoners en bezoekers van de stad nieuwsgierig gemaakt. Het geeft aanleiding om even stil te staan bij Tilburgs erfgoed. Het benadrukt het de eigenheid en eigenwijsheid van de stad en onderscheiden we ons van de landelijke eenvormigheid.”

Het idee is afkomstig van Irene Vermeulen, de Tilburgse studeerde in Utrecht waar ze sinds 2008 ‘Nijntje-lichten‘ hebben. Ze kwam op het idee van het kruikenzeiker verkeerslicht doordat ze een verkeerslicht zag waar een stukje af was en dat leek op een kruikje.  Beeldend kunstenaar Marieke Vromans hoorde van het idee en besloot hulp aan te bieden. De Tilburgse ontwierp onder meer ‘De Rits’ in het Spoorpark, ‘Hier leg ik aan’ bij de Piushaven en kunstwerk ‘Goej Aord’ in de Spoorzone.

3. ) Between You & Me / Factorium
Dit kunstwerk van Martin en Inge van Riebeek, tot stand gekomen in het kader van KORT,  is een pleininrichting voor het voorterrein van Factorium.

Foto: martinriebeek.nl

Het omvat een led scherm van ongeveer 3 bij 5 meter, een digitale tekst aan het Factoriumgebouw en 80 led lampjes in het plein. Er ligt een grote lichtcirkel in het plein. Wanneer iemand daarin gaat staan, komt die persoon groot op het scherm. Dit pleinportret duurt enkele seconden, daarna vertoont het scherm weer de normale beelden. Dat zijn kunstfilms en stadsbeelden van Tilburg.

4. ) “Stadsverlichting”
In het kader van de kleurrijkste concertzaal van Nederland, Concertzaal Tilburg, ontwikkelde Toelgroep een fraai led-licht-object getiteld ‘stadsverlichting’.

Foto: Toelgroep

250 Voorgeprogrammeerde led-licht-tubes brengen een fraai lichtschouwspel en maken van de entree van de concertzaal een ware eyecatcher en belevenis.

4. ) Plafond studiozaal Theaters Tilburg
Naar aanleiding van de restauratie van de Studiozaal van Theaters Tilburg heeft lichtkunstenaar Dirk Rutten een sprankelende licht toepassing ontworpen voor het plafond van de Studiozaal.

Foto: Archistad.nl

Dirk Rutten wilde een brug slaan naar de beweeglijke beeldcultuur van vandaag de dag. De verschillende vlakken tussen de constructiebalken van het plafond van de Studiozaal zijn bedekt met half transparante, lichtdoorlatende PVC-doek, waardoor één groot monotoon vlak ontstaat dat zich uitstrekt over het totale oppervlak van het plafond, doorbroken door het raster van de betonnen balken. Achter het gespannen doek bevinden zich tientallen ronde tl-buizen. Wanneer een tl-buis langzaam in lichtsterkte toeneemt, verschijnt er een diffuse lichtcirkel in het egale vlak. De verandering in lichtsterkte suggereert een diepte achter het transparante doek. De voortdurend veranderende compositie van opdoemende en weer verdwijnende lichtcirkels vormt een subtiel en dynamisch lichtspel.

4. ) Plafond concertzaal Theater Tilburg
In de helder witte, door golvende vormen gedomineerde ruimte van de Concertzaal heeft Peter Struycken eigenlijk een tweeledig lichtkunstwerk gemaakt: de pastelkleurige verglijdende tinten van de wandverlichting contrasteren met de grafische structuur van de tl-verlichting aan het plafond.

Foto: Theaters Tilburg

Maar zowel in de wand- als in de plafondverlichting is het principe hetzelfde: de optelsom van rood, groen en blauw licht in gelijke doseringen geeft wit licht. Door groepen lampen een verschillende lichtsterkte te geven, kan een andere atmosfeer worden gecreëerd. ‘Meestal heb je ergens een lichtbron, maar dit licht omvat je echt. Daardoor is het ook aan de architectuur verwant. Het geeft net als de ronde asymmetrische vormen een soort intimiteit’ aldus de kunstenaar. ‘De noodzaak en de wenselijkheid van de verbeelding ligt vanzelfsprekend en diep in ons en gaat aan de cultuur vooraf.’ Deze uitspraak van Peter Struycken getuigt van zijn opvatting over kunst en samenleving en de doorwerking hiervan op de maatschappij.

5.) Mircale
Een kunstwerk van Krištof Kintera. De Tsjech plaatste de lantaarnpaal bij een beeld van Fransicus van Assisi.

Foto: KRIŠTOF KINTERA

De lamp buigt zich met een vreemde kronkel weg van de straat en creëert zo ‘s nachts een heldere halo boven het hoofd van Fransiscus. Je kunt het opvatten als een manier om de spot te drijven met het Katholicisme, maar ook zien als een spirituele prikkel in de hedendaagse zoektocht naar spiritualiteit en religie.

6. ) Westpoint
Het kunstwerk is gemaakt door Herman Kuijer, in zijn werk gaat Herman vaak van een specifieke ruimte c.q. een gedefinieerde plek uit. Licht en kleur zijn de materialen waarmee hij al jarenlang in een groot aantal opdrachten werkt.


Kuijer vat de door de architect ontworpen raatstructuur op als de drager van een enorm schilderij. De verticale neggen en de horizontale betonelementen van dit raster zijn van kleur voorzien. Op de gevel zelf zit er tussen elke verdieping, daar waar zich geen beton-element bevindt, een gekleurde lichtbron. Overdag is een kleurlaag waarneembaar die zich ’s avonds mengt met het gekleurde licht. Hierdoor is de woontoren ’s nachts door twee zacht gloeiende schermen ingeklemd. Met het licht van de bewoners zelf en de natuurlijke lichtelementen van dag en nacht heeft Kuijer er een levend kunstwerk van gemaakt, dat voortdurend van uitstraling verandert. De lampen van Westpoint gaan één voor één aan. Dit gebeurt automatisch en altijd in dezelfde volgorde. Bewoners merken weinig van de gekleurde buitenverlichting.

7. ) Theresialyceum
De oostzijde van het vernieuwde Theresialyceum in Tilburg is verrijkt met een fraai lichtkunstwerk, ontworpen door Herman Kuijer. Het kunstwerk is opgebouwd uit een ledverlichting, die de gevel ’s avonds een kleurig aanzien geeft. De keuze voor kunstenaar Kuijer is niet toevallig. Hij ontwierp ook de verlichting van het nabij gelegen Westpoint, een van de hoogste woontorens van Nederland. Kuijer genoot zijn opleiding aan de Academie voor Industriële Vormgeving (nu Design Academy) in Eindhoven. Inmiddels heeft hij verspreid over het land vele tientallen lichtobjecten geïnstalleerd. Met de installatie van het kunstwerk wil het Theresialyceum ook laten zien dat het een zogeheten Cultuurprofielschool is, met extra aandacht voor de kunstzinnige vakken.

Foto: Herman Kuijer

De lichtinstallatie die Kuijer ontwierp bevindt zich op het grensgebied van binnen en buiten. Het licht schijnt naar buiten maar laat ook een deel van de klaslokalen zien. Daarmee benadrukt hij het semi-

openbare karakter van het lyceum. Het licht gaat branden als de avond valt en verandert heel langzaam van kleur. Het zoals iedereen de werkelijkheid op een unieke manier ervaart, komt elke kleurcompositie maar één keer voor. Herman Kuijer is door het lyceum gekozen omdat hij als geen ander heeft bewezen om te kunnen gaan met de vraag hoe je dieper gelegen lagen van ons bewustzijn manifest kunt maken. Het project heeft een bijdrage ontvangen van het Bouwfonds Cultuurfonds.

Aan deze kunstopdracht zit een educatief programma verbonden. Tijdens een workshop, gegeven door Herman Kuijer, zijn leerlingen zelf aan de slag gegaan met het ontwerpen van een digitaal kleurenschema. Dat heeft bijzondere resultaten opgeleverd. Het educatief programma speelt op deze manier een belangrijke rol in de ontwikkeling van de betrokkenheid bij en het begrijpen van de betekenis van beeldende kunst door jongeren.

8. ) Goej Aord
‘GOEJ AORD’ is een verbastering van het Tilburgse ‘goejen aord’: je prettig voelen op een plek en ‘goej aorde’: vruchtbare grond. Het is een reactie op de actieve houding van bewoners om zorg te dragen voor hun eigen leefomgeving.

De interactieve lichtmast heeft de vorm van een haverplant. Dit is een verwijzing naar de havervelden die achter de lintbebouwing te vinden waren, want dit deel van Tilburg (ten noorden van de spoorlijn) heeft lang een dorps, agrarisch karakter gekend. Na 1930 maakte de haverteelt plaats voor nieuwbouw.

Goej Aord was een tijdelijke oplossing voor een hoek die al 9 jaar braak lag, de hoek Gasthuisring, Lange Nieuwstraat. Zoals de havervelden plaats maakten voor nieuwbouw, zo is Goej Aord afgelopen voorjaar ook verhuisd om plaats te maken voor nieuwbouw. Het heeft momenteel een nieuwe plek binnen de spoorzone, aan de Burgemeesterbrokxlaan, Bij Ons Achter.

9. ) Willem II Passage
Sinds mei 2016 verbindt de Willem II-Passage de noord- en zuidzijde van de Spoorzone met elkaar. De passage is toegankelijk voor voetgangers en fietsers. De Willem II-Passage is duurzaam, veilig en aantrekkelijk ontworpen door The Cloud Collective.

Foto: Gerdien Wolthaus Paauw

De binnenkant van de passage bestaat uit een glazen ‘lichtdoorlatende’ bakstenen wand. De stenen accentueren in het donker de onderdoorgang en zijn per steen apart te verlichten. Iedere voorbijganger die door de passage komt krijgt een eigen beweging mee in de lichtwand.

De tunnel bestaat uit hardware (vloeren, plafonds en gevels) en interactieve software. In samenwerking met Philips Lighting ontwikkelden we sociaal veilige verlichting. In iedere glazen steen zijn leds geïntegreerd, die op pixelniveau aanstuurbaar zijn naar kleur en intensiteit. De lichtpatronen reageren op voorbijgangers en accentueren de tactiliteit van de passage. De programmering van de lichtpatronen is aanpasbaar aan het tijdstip, het jaargetijde of voor speciale evenementen. In de praktijk lijkt die nog niet te zijn toegepast.

De fotogenieke Willem-II passage leent zich goed voor prachtige beelden en wordt veelvuldig vastgelegd door passanten en professionals. In maart 2017 wint de passage, onder inzending van Philips, een iF DESIGN AWARD in München.

10. ) Projectie kerk Tilburg Winterstad (en meer)
Dankzij Ondernemersfond Binnenstad Tilburg zal de St. Joseph Kerk op de Heuvel de hele maand december (van vrijdag 7 december tot en met zondag 6 januari) verlicht worden met een prachtige projectie en komen er twee levensgrote compleet verlichte kerstballen te liggen op verschillende pleinen. Tijdelijk weliswaar, maar hoe sick?!


Daarnaast worden er zes kerstbomen van zes tot negen meter hoog geplaatst op verschillende plekken in de stad. Deze kerstbomen zijn volledig van verlichting gemaakt. Waardoor er een echt winters gevoel in de stad ontstaat.

11. ) Automatic VJ Machine KaapEngine 2.0.1
Voor het popcentrum 013 ontwierp Gerald van der Kaap een automatische VeeJay-machine: de KaapEngine, inderdaad een soort Robot-Video-Jockey. In een database zijn zo’n 300 kortere en langere videoclips opgeslagen die op een intuïtieve manier ‘gelinked’ zijn met fragmenten poëzie, interviews, handleidingen, etc. Wanneer op het toetsenbord een songtitel ingevoerd wordt, zoekt het computersysteem in de database naar videofragmenten waaraan verwijzingen vastzitten naar woorden uit die titel en bouwt een tijdelijk bestand op.


De video sequentie wordt in een loop geprojecteerd op een groot scherm in de gevel van het gebouw, pal boven de kassa. Ook binnen in het gebouw bevinden zich monitoren waarop de clips te zien zijn en waarop ook een soundtrack te horen is, samengesteld uit de muziek die op dat moment afgespeeld wordt en de bij sommige clips behorende geluidseffecten. De VeeJay-machine brengt de videoclip in het straatbeeld van het uitgaansleven van de stad en legt op die manier een digitale verbintenis tussen het wonderlijke leven van het witte doek en de dagelijkse bedrijvigheid van de stad die realiteit heet.

12. )  BurnTilburgBurn
De kunstopdracht BurnTilburgBurn voor het Veemarktkwartier was een bijzondere opdracht. Naast een investering van gemeente Tilburg levert de Provincie Noord-Brabant een investering aan dit beeldend kunstproject in de impulswijk Veemarktkwartier.

De kunstenaar werd gevraagd zelf een locatie te kiezen. Rob Birza vond de oudste textielfabriek van Tilburg, het Duvelhok, voorheen werkcentrum voor beeldende en audiovisuele kunst, een inspirerend gebouw en een perfecte locatie voor zijn werk.

Rob ontwierp een beeld boven op de schoorsteen van het Duvelhok, een vlam in de vorm van een duiveltje. De vlam wordt gemaakt van helder polyester waardoor verschillende kleuren licht te zien zijn. De duivel verwijst op een speelse manier naar het Duvelhok.Door op de schoorsteen een vlam te zetten gaat de schoorsteen weer roken. Energie wordt omgezet en zo krijgt het statische monument dynamiek. Het ontwerp is voorgelegd aan de gemeentelijke monumentencommissie en de Rijksdienst voor Monumentenzorg en is uitgewerkt tot een definitief ontwerp, welke dus nu in felrood de schoorsteen van het Duvelhok siert.

13.)  Interactieve lichtkunst Piushaven
Lichtspel van BlewScreen is een interactieve lichtkunstinstallatie in de Piushaven. Lichtspel is het eerste gerealiseerde onderdeel van de eerste fase van het totale ontwerp Piushaven lichtplan, welke (naast de Love Boat) verder niet is gerealiseerd.

Lichtspel bestaat uit een 12-tal LEDpanelen die bij de brug boven het water zijn geplaatst. Deze zorgen door de reflectie van hun LED-pixels in het water waardoor een kleurrijk abstract beeld ontstaat. Dit lichtspel wordt tijdens de latere uren op de dag gespeeld door de voetgangers en fietsers die de draaibrug oversteken. De installatie detecteert de oversteek-richting van passanten waarna ze opgeteld worden in de counter in het water. Als het doeltotaal van aantal passanten bereikt is dan zal zich elke keer een ander lichtspektakel/ lichtspel afspelen. Het verloop van dit lichtspel hangt af van de verdeling van de twee verschillende richtingen van de passanten.

Wil je Lichtspel zelf zien. Ga dan een kijkje nemen in de Piushaven. Je kunt hem vinden aan de kruising Hoevenseweg en Havendijk.
_________________________________

Tot zover onze Glow Tilburg route! Hier (Glow_Tilburg_Plattegrond) kun je het kaartje ook in .pdf downloaden. Print lekker uit of zet hem op je telefoon, trek je jas aan, ga er op uit en geniet van de lichtkunst die onze stad rijk is. En het mooiste aan dit alles is ook nog; de ‘tentoonstelling’ is het gehele jaar door te bezoeken (afgezien van nr 10) en in het algemeen vrij van in slakkentempo voortbewegende statiefdragende babyboomers. BEAT THAT EINDJE!


Tim Frenken12 november 2018
DJI_0005.MP4.00_02_46_28.Still001-1024x576.jpg

5min

‘s-Hertogenbosch is al sinds jaar en dag de hoofdstad van Brabant. Maar laten we even eerlijk en reëel zijn: dit slaat volkomen nergens op. Het is tijd dat Den Bosch haar biezen pakt en ‘m effe naait. Hier 9 redenen waarom.


1.) Ten eerste hebben wij veel meer inwoners dan Den Bosch.

2.) Ten tweede liggen wij in het midden van Brabant.
Dit terwijl Den Bosch meer onderaan Gelderland bungelt. Daarnaast liggen wij in de regio Hart van Brabant. Wij zijn dus het hart van Brabant. En wat ben je zonder hart? Inderdaad. Dood.

3.) Alle belangrijke wegen in Brabant lopen naar Tilburg.
Is gewoon zo.

4.) Den Bosch staat trouwens vol met oude rommel.
Hun stadsrechten stammen al uit 1184 en sindsdien is er eigenlijk weinig veranderd. Met stadsrechten sinds 1809 zijn wij een veel jongere en frissere stad, met bijvoorbeeld moderne architectuur. We bedoelen maar te zeggen, als zelfs je binnenstad begint in te storten van ermoei, dan moet je toch echt gaan accepteren dat je hoogtijdagen zijn vervlogen.

5.) Wij hebben tenminste flatgebouwen en een fatsoenlijke skyline.
Westpoint staat op nummer 12 in het lijstje hoogste gebouwen van Nederland. Den Bosch komt in diezelfde lijst pas op nummer 44 met het Provinciehuis Noord-Brabant. Wat ze natuurlijk alleen maar hebben gekregen omdat ze zogenaamd onze hoofdstad zijn. En dat terwijl die ‘slechts’ net zo groot is als onze Stadsheer.

6.) Daarnaast hebben wij een echte universiteit.
Ja oké, Den Bosch sinds 2016 ook, dat moeten we toegeven. Maar daar zitten slechts 150 studenten op èn is voortgekomen uit een samenwerking met de universiteiten in Tilburg en Eindhoven. Dus eigenlijk niet eens van Den Bosch zelf, maar van ons.

7.) Wij hebben toffe winkels van grote merken die Den Bosch niet heeft.
Zoals de Primark, Taco Bell, Dunkin Donuts, Baskin Robbins en de Decathlon. Ohja, en hun McDonald’s sluit om 23.00 uur. HAH! NOOIT DRONKEN BIGMACS JE NEK INSCHUIVEN!

Foto: Van de Ven Bouw en Ontwikkeling

8.) Wij hebben grote evenementen van het kaliber hoofdstad.
Met onder andere de Tilburgse Kermis, WOO HAH!, Decibel en Draaimolen Festival trekken we publiek van ver buiten onze stad. Evenementen die een hoofdstad zou moeten hebben. En dan hebben we ook nog eens Intents in onze achtertuin. Sorry Den Bosch, maar met Losjes en opera aan de Parade kom je er niet.

WOO HAH! 2017 door Rein Kooyman

9.) Als laatste hebben wij de grootste bevolkingsgroei van Brabant.
Dus in 2045 zijn we waarschijnlijk zelfs groter dan Eindhoven. Tijd om die titel als hoofdstad van Brabant maar eens echt te gaan claimen!


Tim Frenken9 oktober 2018
DJI_0026.MP4.00_01_00_19.Still001-1024x576.jpg

7min

Vanaf vandaag t/m half november zijn er ieder weekend rondleidingen in het Spoorpark. Wij begrijpen ook dat het toch makkelijker is om het te bewonderen vanaf je beeldscherm, daarom ging ons Tim erop uit en geeft je de primeur! De eerste van de reeks Rondleidingen in het Spoorpark zie je dus alleen online!

De rondleidingen in oktober zijn allemaal volgeboekt, maar ons Tim had minder geduld en meer geluk, want hij mocht deze week al even met parkmanager Sophie een kijkje nemen in het park. Met zijn oranje hesje en camera ging hij langs alle plekken waar de bouwvakkers nog bezig zijn of gebouwd moeten worden.
Zo kun je straks lekker volleyballen met je voetjes in het zand, skaten bij Urban sports, een warme chocolademelk drinken bij de kiosk, borrelen bij het T-Huis, wandelen met je vrienden of simpelweg het kunstwerk van Marieke Vromans, De Rits genaamd, bewonderen. Kortom, een park voor iedereen.

Een park voor, in de breedste zin van het woord, dé Tilburger.

Wil je toch liever zelf de boel bewonderen of heb je vragen? Meld je hier aan voor de “echte” rondleidingen.
Toch liever zelf de boel bewonderen? Nog vragen?  Meld je aan voor de “echte” rondleidingen: https://spoorparktilburg.nl/aanmelden-rondleidingen-oktobe…/

CC: Brouwers Groenaannemers Broeren Civil Solutions B.V. T-Huis VolkerWessels Spoorzone013 Spoorpark Tilburg


Tim Frenken20 september 2018
17166_vv-011.jpg

2min

Onze stad is constant in ontwikkeling. Soms zo snel en groots dat we nauwelijks stil kunnen staan bij de veranderingen. Daarom fietst één van onze stadsvloggers door de stad om jullie bij te praten over “blokkendozen” of “Spaanse dorpjes”. We noemen het Tourtje Tilburg met Tim! Vandaag: Het Tilburgs Arsenaal.

Het Tilburgs Arsenaal
Arsenaal staat uiteraard bekend als ‘wapenmagazijn’ waarmee mooi verwezen wordt naar de Magazijnstraat, waar het Arsenaal zich in bevindt. Een drieluik aan gebouwen wat zich in totaliteit tot één kunstwerk weet te brengen voor zowel wonen, winkelen en ondernemen. Er kunnen winkeltjes, boetiekjes of zelfs eettentjes komen waarmee zich een mini-boulevardje ontpopt in Tilburg.

‘’Haardje bij schuurtje‘’
Door de gunstige ligging van het Tilburgs Arsenaal ben je binnen enkele minuten op centraal station. Eveneens het Pieter-Vreedeplein waar je je boodschappen of nieuwe verse outfit kunt halen.
Daarnaast is de Korte Heuvel binnen ‘’kruipafstand’’! En ja, het uitzicht op de kerk en het interpolisgebouw zijn werkelijk waar prachtig. Kortom: ‘’het is er haardje bij schuurtje’’.


Tim Frenken7 mei 2018
VDvenuitgelicht_clarissenhof-1024x576.jpg

3min


Onze stad is constant in ontwikkeling. Soms zo snel en groots dat we nauwelijks stil kunnen staan bij de veranderingen. Daarom fietst één van onze stadsvloggers door de stad om jullie bij te praten over “blokkendozen” of “Spaanse dorpjes”. We noemen het Tourtje Tilburg met Tim! Vandaag: Clarissenhof Tilburg.

‘Mediterrane sfeer’
Over minder dan een half jaar moet het werk aan de hele wijk afgerond zijn. De architectuur is geïnspireerd op het klooster dat er stond, maar roept ‘ook een mediterrane sfeer op’. De meningen in de stad over de nieuwbouw lopen uiteen. Het plan wordt geprezen om zijn originaliteit, maar er wordt ook goedmoedig de draak mee gestoken. ‘Vakantieman gezellig hè.’ Het zal de bewoners niet deren: ze wonen aan de rand van de binnenstad, op een minuut van het station, in de Spoorzone die in rap tempo opbloeit.

Vanuit hartje centrum zo de wijde wereld in
Vanuit Clarissenhof ben je zo overal waar je wilt zijn. Je stapt in een minuut op de trein en met de auto is Clarissenhof ook goed bereikbaar. De buurt ligt namelijk vlakbij belangrijke ontsluitingswegen: de Besterdring, de Gasthuisring en de Burgemeester Brokxlaan. Parkeren kan bij thuiskomst in de parkeergarage van Clarissenhof, deze moet echter nog wel gerealiseerd gaan worden.

Bijzondere eettentjes en cafés schieten er als paddenstoelen uit de grond. Denk aan de Houtloods, De Wagon, EVE en RAW. De Spoorzone in Tilburg is hierdoor dé plek voor een gezellige borrel, of binnenkort ook om je kennis te verrijken of te flexwerken in de nieuwe bibliotheek.